1 / 17

Jesteśmy na półmetku głosowania na Europejskie Drzewo Roku 2022. Na ten moment prowadzi zwycięzca polskiej edycji konkursu organizowanego przez Klub Gaja – Dąb Dunin zwany Strażnikiem Puszczy Białowieskiej z ponad 30 tysiącami głosów internautów. Zaraz za nim plasują się przedstawiciele Rosji i Hiszpanii.

Decydujący będzie ostatni tydzień plebiscytu, gdyż nie będzie wiadomo wtedy, ile głosów mają poszczególne drzewa. Głosowanie trwa do końca lutego, a zwycięzcę poznamy 22 marca podczas ceremonii ogłoszenia wyników w Brukseli.

Reprezentatywna 16-stka

W tegorocznej edycji konkursu o tytuł Europejskiego Drzewa Roku walczy 16 drzew z 16. krajów Europy. Nasz reprezentant, 400-letni Dąb Dunin z Przybudek w gminie Narew w woj. podlaskim, wygrał polską edycję konkursu Drzewo Roku 2021 organizowanego przez Klub Gaja. Legenda głosi, że zostawiono go tam, gdzie wyrósł, po to, żeby pokazać, dokąd kiedyś sięgała Puszcza Białowieska. To wyjątkowe drzewo skradło serce wielu ludziom. „To nasza wizytówka” – mówi jeden z mieszkańców Przybudek i ma rację, bo wielu turystów z Polski i nie tylko przyjeżdża tutaj właśnie po to, by go zobaczyć, zrobić przy nim pamiątkowe zdjęcie. Dunin to także charakterystyczny punkt spotkań. „Do zobaczenia przy dębie” – mówili mieszkańcy. Był i jest też inspiracją dla wielu artystów. Znalazł się m.in. na okładce płyty „Scenariusz” zespołu Hoyraky. Reżyserka Beata Hyży-Czołpińska umieściła go w filmie „Wielkie drzewa” w cyklu reportaży „Czytanie Puszczy”. Drzewu nadał nazwę DUNIN Janusz Korbel – jeden z twórców ruchu ekologicznego – na cześć białoruskiego poety i dramaturga Wincentego Dunina-Marcinkiewicza.

Póki co na podium

Dunin-Strażnik Puszczy ma szansę dobrze wypaść w Konkursie Europejskie Drzewo Roku. Mamy ponad 30 tysięcy głosów, ale aby myśleć o zwycięstwie trzeba mieć pewnie ok. 100 tysięcy. Potrzebna jest mobilizacja wszystkich miłośników drzew w Polsce, wsparcie celebrytów, popularnych profili facebookowych i instagramowych. Dunin to piękne drzewo i warto oddać na niego swój głos!!!! – zachęcają do głosowania Agnieszka Aleksiejczuk i Tomasz Niechoda, którzy zgłosili drzewo do polskiej edycji konkursu

Konkurs Europejskie Drzewo Roku został zapoczątkowany w 2011 r. Jego organizatorem jest Environmental Partnership Association (EPA) z siedzibą w Brukseli. W finale konkursu biorą udział zwycięzcy etapów krajowych z całej Europy. Polskie drzewa mają już swoje osiągnięcia w tym corocznym plebiscycie. W 2017 roku zwycięzcą konkursu został Dąb Józef z Wiśniowej w woj. podkarpackim. W 2013 roku 2. miejsce zdobył Platan z Kóz w woj. śląskim, a w 2014 roku 3. miejsce w Europie zdobył Dąb Wybickiego w Będominie w woj. pomorskim.

ZAGŁOSUJ NA POLSKIE DRZEWO

Finaliści

Dąb Dunin
GATUNEK: DĄB SZYPUŁKOWY (QUERCUS ROBUR L.)
WIEK: 400 LAT
REGION: PRZYBUDKI, GMINA NAREW, WOJ. PODLASKIE, POLSKA
Strażnik Puszczy Białowieskiej

Dąb stoi na skraju Puszczy Białowieskiej, jednego z najbardziej znanych lasów niżowych nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Od wieków otaczany jest szczególnym szacunkiem i podziwem przez miejscową ludność, ale także rzesze turystów odwiedzających ten region Polski, nazywany często Europejską Krainą Żubra. Jest inspiracją dla wielu artystów. Zachwyca o każdej porze roku – w okresie pełnej wegetacji, ale także wtedy, gdy prezentuje swoje bezlistne, tajemniczo powyginane konary.

Pochylone drzewo w Kippford
GATUNEK: GŁÓG JEDNOSZYJKOWY (CRATAEGUS MONOGYNA L.)
WIEK: 60 LAT
REGION: KIPPFORD, DALBEATTIE, DUMFRIES & GALLOWAY, SZKOCJA
Wyzywający, samotny głóg strzegący szkockiego wybrzeża.

Drzewo na wybrzeżu Dumfries & Galloway jest doskonałym przykładem dojrzałego okazu głogu. Choć nie ma spektakularnych rozmiarów, ma imponującą prezencję jako jedyne drzewo na smaganej wiatrem plaży muszli sercówek. Głogiem tym cieszyły się trzy pokolenia rodziny Dalbeattie. Wspinano się na niego, doświadczyły go wiatry, a nawet wjechały v niego skręcające samochody. Jednak nadal trwa, stoi mocno i dumnie na skraju plaży.

Dąb z Lasu Bankietowego w Conxo
GATUNEK: DĄB SZYPUŁKOWY (QUERCUS ROBUR L.)
WIEK: 250 LAT
REGION: SANTIAGO DE COMPOSTELA, A CORUÑA, HISZPANIA
Drzewo Wolności

Ten historyczny dąb narodził się wraz z Oświeceniem. W 1856 roku był świadkiem Bankietu Demokratów w Conxo, rewolucyjnego aktu, który potwierdził ideały nowej Europy: Wolność, Równość i Braterstwo. Broniła go Rosalía de Castro w pionierskiej skardze ekologicznej w Hiszpanii. A las, w którym rośnie, u podnóża portugalskiego szlaku pielgrzymkowego, to dziś skarbnica botaniczna, otwarta dla publiczności w 2018 roku (z wielkim popularnym festiwalem), po tym, jak była niedostępna przez ponad sto lat.

Parasol z Wysokich Tatr
GATUNEK: PŁACZĄCY BUK ZWYCZAJNY (FAGUS SYLVATICA PENDULA)
WIEK: 70 LAT
REGION: STARÝ SMOKOVEC – WYSOKIE TATRY, POWIAT POPRAD, KRAJ PRESZOWSKI, SŁOWACJA
Symbol Starego Smokowca

Nie wiadomo dokładnie, kto zasadził to drzewo – prawdopodobnie zrobili to w latach 50. XX wieku uczniowie Szkoły Ogrodniczej w Lednicach na Morawach podczas „Wielkiego Sprzatania”. A ponieważ w centrum Starego Smokowca postawiono niezwykły spadzisty budynek Górskiego Pogotowia Ratunkowego, drzewo znalazło się pod ochronnymi skrzydłami jego członków, którzy nawet uratowali je przed ścięciem. Mimo, że jest to najpospolitsze drzewo w Europie, jest unikatowe w Tatrach Wysokich. I na pewno jest tylko jedno, które tak wygląda.

Dąb Turgieniewa
GATUNEK: DĄB SZYPUŁKOWY (QUERCUS ROBUR L.)
WIEK: 199 LAT
REGION: MUZEUM – REZERWAT I.S.TURGIENIEW “SPASSKOE – LUTOVINOVO”, SPASSKOE – LUTOVINOVO SELO, MTSENSK RAYON, ORYOL, FEDERACJA ROSYJSKA
Dąb Turgieniewa

Słynny dąb z majątku Spasskoje-Lutovinovo, nierozerwalnie związany jest z imieniem Iwana Turgieniewa. Niestety został zniszczony podczas burzy. Pozostał jednak w pamięci jako symbol przyrodniczy i historyczny, legendarne drzewo, które utrzymywało ciepło rąk wielkiego rosyjskiego pisarza. Dąb Turgieniewa, posadzony według legendy przez samego Iwana Siergiejewicza, był świadkiem niezwykłych wydarzeń historycznych i życia znanych osobistości. Nadal pozostaje ucieleśnieniem siły, piękna i długowieczności. Jest łącznikiem między przeszłymi i przyszłymi pokoleniami, symbolem miłości do kraju!

Wielki dąb korkowy
GATUNEK: DĄB KORKOWY (QUERCUS SUBER L.)
WIEK: 250 LAT
REGION: VALE DO PEREIRO, ARRAIOLOS, ALENTEJO, PORTUGALIA
Wielki dąb korkowy

Vale do Pereiro, w gminie Arraiolos, to mała wioska, której otoczenie odpowiada typowemu krajobrazowi Alentejo. Wśród jego ścieżek stoi „Wielki dąb korkowy”, który ze względu na swoje rozmiary niesie w sobie życie, budzi uczucia i zaskakuje średnicą korony oraz sposobem, w jaki jest kochany, ceniony i znany przez lokalną społeczność. W lecie, w cieniu, daje schronienie ludziom i zwierzętom, gości na obiedzie robotników pracujących w polu i ustępując miejsca dla bydła.

Kasztan stu koni
GATUNEK: KASZTAN JADALNY (CASTANEA SATIVA L.)
WIEK: 3000 LAT
REGION: SANT’ALFIO, SYCYLIA, WŁOCHY
Kasztan stu koni

Uważa się, że ten kasztan ma ponad 3000 lat. Składa się z trzech dużych pędów, które być może mają ten sam system korzeniowy. Gdyby tak było, byłoby to jednocześnie największe drzewo na świecie. Legenda głosi, że królowa Joanna Aragońska wraz z wszystkimi rycerzami schroniła się przed burzą pod gałęziami tego ogromnego drzewa. Od tego czasu kasztan, odwiedzany także przez Goethego i wielu innych pisarzy i artystów, nazywany jest „kasztanem stu koni”.

Wiekowy Wielki Dąb
GATUNEK: DĄB SZYPUŁKOWY (QUERCUS ROBUR L.)
WIEK: 250 LAT
REGION: MEDNI, PARAFIA VIDRIZU, DYSTRYKT LIMBAZU, ŁOTWA
Wiekowy Wielki Dąb i jego historia wyzwolenia

Po sowieckiej okupacji nasza rodzina odzyskała pola po dziadku. Znaleźliśmy potężny dąb stojący mocno na brzegu rzeki Aģe. Oczyściliśmy go z krzaków i nazwaliśmy Aģe Grand Oak. Uświadomiło nam to, że Łotwa ma drugie co do wielkości zagęszczenie wielkich drzew w Europie. Teraz dąb jest punktem początkowym szlaku Poweroak. Zainspirował nas też do zasadzenia nowego zagajnika Poweroak. Dąb stał się popularnym drzewem w regionie Limbaži. Wraz z przebudzeniem się narodu łotewskiego ten dąb otworzył się na świat, by radować się, edukować i inspirować! – Opiekun Ivars Smits w wieku Wiekowego Wielkiego Dębu.

Płaczące sofory japońskie Teatru Csokonai w Debreczynie
GATUNEK: PEREŁKOWIEC JAPOŃSKI (STYPHNOLOBIUM (SOPHORA) JAPONICUM ‘PENDULA’)
WIEK: 100 LAT
REGION: DEBRECZYN, OKRĘG HAJDÚ-BIHAR, WĘGRY
Kulturalna para

Teatr Csokonai w Debreczynie został otwarty 7 października 1865 roku. Drzewa przed budynkiem mają 100 lat i ogromne korony. Często zaglądały przez okna teatru i co wieczór miały o czym rozmawiać. Zaglądały za kulisy, zobaczyły tysiące sukcesów i porażek, przeżyły okresy niedostatku i lata świetności. Nasze drzewa są ciekawostką na Węgrzech i są pod lokalną ochroną. Mieszkańcy Debreczyna kochają je i chronią.

300-letni kasztanowiec na Placu Audran
GATUNEK: KASZTAN JADALNY (CASTANEA SATIVA L.)
WIEK: 330 LAT
REGION: LA CELLE SAINT-CLOUD (YVELINES) W REGIONIE ÎLE DE FRANCE, FRANCJA
Drzewo wiejskie stało się miejskie

Pamiątka po rozległych lasach i pastwiskach, najsłynniejszy kasztan w mieście La Celle Saint-Cloud. Nie jest zbyt wysoki, ponieważ jego gałęzie zwykło się ścinać na paliki. Przez trzy stulecia rozpostarł swoją niesamowicie szeroką sylwetkę i skręcił korę pnia, tworząc prawdziwą rzeźbę. Był samotnym drzewem rosnącym na środku łąki, ale miasto rozrosło się dookoła! Wiejskie drzewo stało się bardzo popularnym drzewem miejskim. Dziś jest centralnym elementem placu, przebudowanym specjalnie po to, by pokazać ten mały skarb.

Jestem Tilia
GATUNEK: LIPA SZEROKOLISTNA (TILIA PLATYPHYLLOS L.)
WIEK: 150 LAT
REGION: MAASNIEL, PROWINCJA LIMBURG, HOLANDIA
Lipa obok plebanii w Maasniel

Jestem Tilia, tętniąca życiem, nowoczesna kobieta w kwiecie życia, mam zaledwie 150 lat. Zakorzeniona w mojej lokalnej społeczności, docieram do świata, będąc pierwszym drzewem w historii z kontem na Instagramie. Ponad 3.000 obserwujących od Londynu do Teheranu ogląda moją podróż przez pory roku, zdjęcie po zdjęciu. Zasadzona na początku ery emisji dwutlenku węgla, jestem głęboko zatroskana zmianami klimatycznymi: nie jem mięsa, nie latam, nawet pochłaniam CO2. Jestem odporna na klimat i jestem świetna dla bioróżnorodności. Żyję i oddycham dla przyszłych pokoleń.

Sosna Królewska
GATUNEK: SOSNA ZWYCZAJNA (PINUS SYLVESTRIS L.)
WIEK: 380 LAT
REGION: JÄRVSELJA, PARAFIA KASTRE, OKRĘG TARTU, ESTONIA
Potężny król mekki edukacji przyrodniczej

Majestatyczna Sosna Królewska rośnie w Järvselja, w południowej Estonii. Wykiełkowała w tym samym czasie, gdy szwedzki Król Gustaw Adolf II założył uniwersytet w Tartu, około 380 lat temu. Setki biologów estońskich, leśników i studentów innych specjalizacji, dla których typową częścią edukacji akademickiej są staże w badanych lasach w Järvselja, poznają je. Jest to symboliczne drzewo o potężnym mocnym pniu, pomnik leśnictwa Estonii i szkolenia przyrodniczego.

Śpiewająca lipa
GATUNEK: LIPA WIELKOLISTNA (TILIA PLATYPHYLLOS L.)
WIEK: 700 LAT
REGION: TELECÍ, REGION PARDUBICE, REPUBLIKA CZESKA
Żródło inspiracji i energii

Śpiewająca lipa ( lub lipa Łukasza) jest jednym z najstarszych i największych drzew w Republice Czeskiej. Wedle legendy pod koniec 17 wieku pewien stary przygłuchy człowiek schował się w jej pustyn pniu, głośno śpiewając i spisując zakazane psalmy. Przechodnie myśleli, że to lipa śpiewa. Drzewo daje ludziom energię i inspiruje artystów.Odpłacają jej za to opieką, gdy cierpi z powodu gnicia drewna lub uderzenia pioruna. Dziś jej potomkowie rosną nie tylko w Czechach ale i za granicą.

Mamutowiec olbrzymi ze Slatiny
GATUNEK: SEKWOJA OLBRZYMIA (SEQUOIADENDRON GIGANTEUM (LINDL.) J.BUCHH.)
WIEK: OKOŁO 135 LAT
REGION: SLATINA, OKRĘG VIROVITICA-PODRAVINA, REPUBLIKA CHORWACJI
Stuletni gigant w sercu Slavoni

Mamutowiec olbrzymi ze Slatiny jest jedynym chronionym drzewem w swym gatunku w Chorwacji. Jest jednym z najstarszych w Europie i ma status chronionego pomnika przyrody w Chorwacji. Jedna z najbardziej arystokratycznych rodzin europejskich, Schaumbug-Lippes idąc za XIX wiecznymi trendami ogrodniczymi posadziła sekwoję. Najstarsze sekwoje zostały wtedy również posadzone w Anglii, poza swym naturalny środowiskiem. Mamutowiec olbrzymi jest częścią EPI center Sequoia Slatina, nowego ośrodka turystycznego w centrum miasta Slatina.

Drzewo dziadka Kolyo
GATUNEK: DĄB SZYPUŁKOWY (QUERCUS ROBUR L.)
WIEK: 350 LAT
REGION: STUDENA, GMINA SWILENGRAD, PROWINCJA HASKOWO, BUŁGARIA
Drzewo dziadka Kolyo

Dąb nosi imię właściciela pola, na którym rośnie – Nikoli Angelova, znanego jako dziadek Kolyo. Po ciężkiej pracy odpoczywał pod jej gęstym cieniem. Legenda głosi, że drzewo było częścią gęstego lasu, w miejscu którego obecnie znajduje się wieś. Pierwsi mieszkańcy osiedlili się tu ze względu na las i pobliską rzekę. Byli Bułgarami, ukrywającymi się przed tureckimi najazdami.Ten stary dąb jest symbolem Studeny i filarem bułgarskiego ducha oraz wiary jej mieszkańców.

Mamutowiec olbrzymi obok szkoły średniej Collège Notre Dame du Bonlieu
GATUNEK: SEKWOJA OLBRZYMIA (SEQUIADENDRON GIGANTEUM (LINDL.) J.BUCHH.)
WIEK: PONAD 200 LAT
REGION: VIRTON, WALLONIA, BELGIA
Patriarcha chroniący uczniów

Sekwoja ta jest symbolem Collège Notre-Dame du Bonlieu. Stoi przy głównym wejściu do szkoły. Witała i nadal wita tysiące uczniów. Niektóre zdjęcia klas robione były u jej stóp. Została opisane w komiksie słynnego belgijskiego pisarza. Sekwoja ta jest ważnym drzewem dla miasta Virton, szkoły i jej uczniów gdyż jest częścią dziedzictwa drzewnego oraz bioróżnorodności, którą gości w sobie.

Polska edycja

W Polsce odbywa się już 12. edycja konkursu Drzewo Roku organizowanego przez Klub Gaja. Celem konkursu jest zwrócenie uwagi na ciekawe, stare drzewa jako ważne elementy dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, które powinniśmy cenić i chronić. W konkursie decydujące nie jest piękno, rozmiary, czy też wiek, ale historia i związki drzew z ludźmi. Końcem lutego poznamy 16. finalistów tegorocznego konkursu, którzy już w czerwcu powalczą o tytuł Drzewa Roku 2022 w Polsce, a zwycięzca będzie reprezentował Polskę w konkursie europejskim w 2023 roku.

Czytaj więcej

Skomentuj