Zrównoważona mobilność miejska. Niwelowanie negatywnych skutków zmian klimatu i dbałość o jakość środowiska. Reforma planowania przestrzennego. Problematyka finansowania rozwoju miejskich obszarów funkcjonalnych. To główne tematy poruszone w trakcie debaty poświęconej wdrażaniu Krajowej Polityki Miejskiej 2030 przeprowadzonej na zorganizowanym w ramach WUF 11 w Katowicach wspólnym posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego Związku Miast Polskich oraz Rady Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza.

Krajowa Polityka Miejska 2030 jest dokumentem strategicznym przyjętym przez rząd 14 czerwca br. Dokument ten powstał w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Przy jego tworzeniu resort współpracował z wieloma organami administracji centralnej oraz jednostkami samorządu terytorialnego.

– Dokument ten został przez nas oceniony pozytywnie, oczywiście z pewnymi uwagami dotyczącymi przede wszystkim kwestii dotyczącej finansowania rozwoju miast – powiedział Andrzej Porawski, dyrektor Biura Zawiązki Miast Polskich.

– Krajowa Polityka Miejska 2030 prawidłowo diagnozuje najważniejsze wyzwania rozwojowe miast i ich obszarów funkcjonalnych, a wdrożenie proponowanych w jej treści rozwiązań pozwoli poprawić efektywność zarządzania miejskiego – dodawał Tomasz Fijołek, dyrektor Biura Unii Metropolii Polskich.

W trosce o zrównoważony rozwój i lepsze miejsca do życia

Krajową Politykę Miejską 2030 zaprezentowała zgromadzonym samorządowcom Małgorzata Jarosińska – Jedynak, wiceminister funduszy i polityki regionalnej. – Dokument ten przyjmuje sześć celów, które wpisują się w wizję długofalowego rozwoju miast i ich obszarów funkcjonalnych. Przy czym rozwój ten ma być zrównoważony i prowadzić do tego aby nasze miasta i ich obszary funkcjonalne stały się lepszymi miejscami do życia – mówiła wiceminister Jarosińska – Jedynak.

Komunikacja i troska o ład przestrzenny

Aby tak się stało polskie miasta i ich obszary funkcjonalne muszą prowadzić działania w szczególności w zakresie usprawnienia komunikacji. Zwracał na to uwagę podczas swojego wystąpienia Marcin Krupa, prezydent Katowic. – Tego się nie da zrobić bez wzmocnienia i poprawy efektywności miejskiego transportu publicznego. Musi być to przy tym transport wykraczający poza administracyjne granice miasta i obejmujący swoim zasięgiem cały jego obszar funkcjonalny – wskazywał prezydent Katowic, dodając, że rozwój transportu miejskiego powinien łączyć się ze stopniową eliminacją z ruchu w miastach transportu prywatnego, co przyczyni się także do poprawy jakości środowiska w miastach, w szczególności powietrza, a to dzięki ograniczaniu tzw. niskiej emisji.

Kolejnym zdiagnozowanym w KPM 2030 problemem polskich miast jest dbałość o ład przestrzenny i przeciwdziałanie chaotycznej suburbanizacji. Mówił o tym Konrad Fijołek, prezydent Rzeszowa wskazując, że bardzo często władze lokalne napotykają na opór mieszkańców gdy chcą wprowadzić na danym terenie plany miejscowe. – Mieszkańcy chcą mieć prawo do nieskrępowanej możliwości zabudowy swoich nieruchomości. Protestują też w sytuacji, gdy na ich nieruchomościach planowane są np. tereny zielone. Z drugiej strony miasta nie stać na wykup tych gruntów po cenach „jak za działkę budowlaną” – wskazywał prezydent Rzeszowa dodając, że zapanowanie nad rozlewaniem się miast, nad suburbanizacją będzie trudne, również w przypadku takich miast jak Rzeszów, które suburbia maja w swoich granicach administracyjnych.

Będzie reforma planowania przestrzennego?

– Aby ułatwić samorządom rozwiązywanie tego problemu rząd pracuje nad reformą planowania przestrzennego. Nowa ustawa w tym zakresie, która ma m.in. ograniczyć możliwości budowania na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, jest obecnie w na etapie uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych – poinformował Łukasz Marciniak, zastępca dyrektora Departamentu Planowania Przestrzennego w Ministerstwie Rozwoju i Technologii. Natomiast odnosząc się do problemu suburbanizacji dyrektor Marciniak powiedział, że trzeba na niego spojrzeć także oczyma mieszkańców, którzy są zadowoleni z życia w niewielkiej odległości od miasta. – Społeczeństwo w ten sposób wybiera sobie sposób życia. Trzeba się zastanowić co zrobić aby podnieść standard życia na takich terenach i co zrobić, aby ten proces nie postępował na terenach, na których nie ma infrastruktury – mówił Łukasz Marciniak.

Konieczne jest odpowiedne finansowanie

Krajowa Polityka Miejska 2030 to, jak zauważył prezydent Ełku Tomasz Andrukiewicz, bardzo mądry dokument ale potrzebne jest również aby był to dokument praktyczny. A aby takim się stał trzeba ten dokument wdrożyć, a tego się niestety nie da zrobić bez zapewnienia odpowiedniego finansowania. Tymczasem samorządy – w ostatnich latach – na nadmiar dochodów własnych raczej nie cierpią.

O tym, jaka jest sytuacja finansowa samorządów może opowiadać każdy z obecnych na Sali burmistrzów i prezydentów – mówił Krzysztof Żuk, prezydent Lublina. Nasze dochody własne spadają, maleje nasza nadwyżka operacyjna. Mamy coraz mniejsze możliwości na budowanie finansowania dla projektów i inwestycji, a to oznacza nie rozwój, a stagnację. Dlatego musimy poważnie rozmawiać na temat zmiany modelu finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Takie też stanowisko przekazaliśmy w zeszłym tygodniu premierowi Mateuszowi Morawieckiemu n mówił prezydent Żuk dodając, że każde obniżenie się nadwyżki operacyjnej przekłada się na spadek realizowanych przez samorządy inwestycji.

W odpowiedzi glos zabrał Marek Wiewióra, dyrektor Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego w Ministerstwie Finansów, który wskazał, że nad takimi rozwiązaniami mającymi poprawić finanse JST resort finansów już pracuje i ma nadzieję w tym zakresie współpracować też z samorządami. Jakie to rozwiązania? – Przede wszystkim mamy regułę stabilizującą, która powoduje, że w sytuacji spadku dochodów JST poniżej pewnego poziomu są one rekompensowane z budżetu państwa. Jesteśmy też otwarci na propozycję przyznania samorządom udziału w dochodach PIT płaconego w formie ryczałtu. Możemy też dyskutować o poluzowaniu reguł wydatkowych oraz o stworzeniu mechanizmów, które zabezpieczą finanse JST przed takimi negatywnymi zjawiskami jak np. inflacja – mówił Marek Wiewióra.

Postulat większych uprawnień dla samorządów

W trakcie dyskusji samorządowcy zwracali także uwagę na konieczność wprowadzenia rozwiązań dających samorządom większe uprawnienia np. w zakresie ochrony miejskiej zieleni. – Samorządy powinny mieć możliwość nakładania wysokich opłat za wycinanie drzew – mówił Jacek Karnowski, prezydent Sopotu.

Co z ustawami metropolitalnymi?

Z kolei Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia zwrócił uwagę, że Krajowa Polityka Miejska 2030 wprowadza szereg rozwiązań, które są skrojone na miarę metropolii. – Dlatego pytam kiedy wreszcie rząd da zielone światło dla ustaw metropolitalnych? My jesteśmy na takie ustawy gotowi i w Trójmieście i w Łodzi i we Wrocławiu i wielu innych miastach – mówił Jacek Sutryk.

metropolie.pl

Czytaj więcej

Skomentuj